Przemoc ma niejedno oblicze i niejedną barwę. Jest wielowymiarowa. Dotyczy różnych kategorii ofiar: dzieci, kobiet, osób starszych, mężczyzn, a nawet niepełnosprawnych, cudzoziemców czy wyznawców innej wiary. Niestety bardzo często ukrywana jest w „labiryncie” rodzinnej czy środowiskowej „zmowie milczenia”. Człowiek pomimo, że wyposażony jest w mózg i zdolność do opanowywania emocji- czym różni się od zwierząt- wielokrotnie stosuje przemoc wobec innych, czasem nawet bliskich mu osób. Zdajemy sobie sprawę, iż to jest złe, jednak często tłumaczymy to jako impuls, który każdemu może się zdarzyć, gdy coś nie idzie po naszej myśli. Argumentujemy to trudnym dniem w pracy, kłopotami w związku, problemami finansowymi. Najprościej naiwnie udowadniać samej sobie, że to akt frustracji, który siedzi w nas, więc w jakiś sposób musimy dać upust własnym emocjom. Nic bardziej mylnego. Podniesiony głos, krzyk – to pierwsze oznaki świadczące o przemocy psychicznej. Nie jest ona łatwa to zidentyfikowania, gdyż przyjmuje różne postawy. Przemoc psychiczna, w przeciwieństwie do fizycznej czy seksualnej często przybiera subtelną, wręcz niezauważalną formę i może być trudna do zauważenia na pierwszy rzut oka. Zachowania udające troskę prowadzą do zdobycia zaufania ofiary, która staje się bardziej podatna na manipulacje, a tym samym przemoc. W dzisiejszym wpisie, swoją uwagę skupię na tej psychicznej, być może uświadamiając niektórym w jakiej toksycznej relacji się znajdują. Poniższe zachowania mogą świadczyć o dominacji psychicznej:
1. Naleganie na spędzanie coraz więcej czasu tylko we dwoje
Początkowo może się to wydawać niewinne. Będąc zakochanym chcemy poświęcać maksymalną ilość czasu swojej drugiej połówce, gdyż to ona czyni nas szczęśliwymi. Jednak w sytuacji, gdy partner/ka w jakiś sposób wymusza na nas ograniczenie kontaktu z bliskimi nam osobami, to powinno być powodem do zapalenia się czerwonego światełka. Powoduje to odcięcie ofiary od jej grupy wsparcia, co z kolei wiąże się z tym, że nikt nie zauważy jak źle traktowany/a jest. Co więcej, nie będzie miał/a do kogo zwrócić się po pomoc, kiedy poczuje, że należy zakończyć niezdrową relację.
2. Nadmierne zainteresowanie i troska o każdy aspekt życia potencjalnej ofiary
To, co może wydawać się prawdziwą miłością i zainteresowaniem, może w rzeczywistości być spowodowane nadmierną zazdrością i zaborczością. Jeśli partner/ka potencjalnej ofiary chce znać szczegółowo jej rozkład dnia i sprawdza regularnie gdzie w danej chwili się znajduje, pisząc smsy lub dzwoniąc albo wciąż daje nieproszone rady w „jego najlepszym interesie” i chce brać udział w podejmowaniu każdej decyzji- to coś jest nie tak. Celem sprawcy przemocy psychicznej jest zwiększenie zależności ofiary i doprowadzenie do sytuacji, gdy ofiara zacznie kwestionować własne umiejętności i własny osąd. Celem ostatecznym jest uzyskanie pełnej kontroli nad poszkodowaną i zaatakowanie jej poczucia własnej wartości, by utrudnić jej odejście.
3. Dawanie ciągłych rad mających na celu „poprawienie” osiągnięć ofiary
Początkowe komplementy na temat wyglądu, osobowości i sukcesów ofiary służą zdobyciu jej zaufania. Później komplementy zamieniają się w krytykę, ukrytą pod przykrywką chęci pomocy ofierze w „poprawieniu się”. To prosty krok do „zrobienia” z niej marionetki, którą łatwo można sterować. Sprawca krytykuje uczucia i pomysły poszkodowanego/ej, jej/jego sposobu ubierania się i osiągnięcia. Osąd może być wyrażony werbalnie, ale może także pojawić się w formie mowy ciała sugerującej zniesmaczenie, brak zainteresowania lub wyśmianie. Prawdziwą intencją jest zawstydzanie i systematyczne podkopywanie poczucia własnej wartości ofiary.
4. Namawianie do połączenia finansów i kont bankowych
Namowy służą zwiększeniu zaangażowania i zbudowaniu partnerstwa, w celu większej kontroli i odebraniu ofierze finansowej niezależności. Takie połączenie może skutkować życiem na koszt ofiary, dzięki jej pieniądzom i niewnoszeniu równego wkładu w koszty codziennego życia.
Pokazanie ofierze, że tkwi w toksycznym związku jest nie lada wyzwaniem. Często osoby, które są zmanipulowane, nie widzą w zachowaniu swoich partnerów/-ek niczego niepokojącego. Jeśli powyższe symptomy pojawiają się i w Twoim związku, należy to jak najszybciej zakończyć. W tym celu warto zwrócić się o pomoc do specjalistów czy też Fundacji, zajmujących się przeciwdziałaniem różnego rodzaju przemocy. Fundacja A.R.T prowadzi różne bezpłatne warsztaty i grupy wsparcia, które pomagają wyjść z niekomfortowej dla Ciebie sytuacji. Z pomocą psychologów i psychiatrów można zdiagnozować problem, który być może wynika z przeszłych traumatycznych doświadczeń lub zranień z dzieciństwa. Ich zrozumienie i rozwiązanie może pomóc ofierze wydostać się z toksycznego związku.
Studencki Afterek 